Η Παραδοσιακή Χορωδία και Ορχήστρα του Ωδείου “Ιωάννης Μανιουδάκης”, της οποίας ήταν ενεργό μέλος η Ζ.Σ. επί σειρά ετών, τίμησε τη μνήμη της για μία ακόμη φορά: της αφιέρωσε το μήνα Οκτώβριο στο Ημερολόγιο του 2026. Η σελίδα έχει θέμα τη συμβολή του μουσικού συνόλου και τη συμμετοχή της Ζ.Σ. σε εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου της Απ’τα Συντρίμμια της Ιωνίας στην Αγκαλιά της Νέας Μάνας, οι Ξεριζωμένοι της Μικρασίας στα Χανιά. Το υπόλοιπο ημερολόγιο περιλαμβάνει επίσης θεματικούς μήνες με φωτογραφικό υλικό από παλαιότερες δράσεις του μουσικού συνόλου, αναδεικνύοντας την ποιοτική και σημαντική προσφορά της Παραδοσιακής Χορωδίας και Ορχήστρας του ΩΙΜ στην κοινωνία των Χανίων και ευρύτερα. Θερμές ευχαριστίες στους συντελεστές και ιδιαίτερα στον ιδρυτή, καλλιτεχνικό διευθυντή και μουσικοδιδάσκαλο κο. Ιωάννη Καστρινάκη για την ευγενική αυτή χειρονομία, καθώς και για την άδεια αναπαραγωγής του υλικού που αναρτήθηκε εδώ.

Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2026, στα πλαίσια της εκδήλωσης Ζαχαρένια Σημανδηράκη, Μια Μνήμη Ζωντανή (ΚΑΜ, Ενετικός Λιμένας Χανίων, 20/09/2026), παρουσιάστηκε τιμητικός τόμος με τίτλο ‘Ζαχαρένια Σημανδηράκη (1952-2025), Κείμενα Μνήμης και Τιμής’. Τον τόμο επιμελήθηκε ο Προϊστάμενος του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, Κωνσταντίνος Φουρναράκης, χρηματοδότησε ο Σύλλογος Φίλων του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης (με τη σημαντική βοήθεια της Προέδρου του, Μελπομένης Σκουλά) και ο Δήμος Χανίων (με την πολύτιμη βοήθεια του Αντιδημάρχου Πολιτισμού Γιάννη Γιαννακάκη) και εξέδωσε, μετά από την εξαιρετική καλλιτεχνική του επιμέλεια, ο Χρήστος Μαχαιρίδης.

Ο τόμος χωρίζεται σε τρία μέρη:

• Στο πρώτο μέρος περιλαμβάνεται μια σύντομη ανασκόπηση της ζωής της Ζαχαρένιας Σημανδηράκη και ένα πρώτο σχεδίασμα εργογραφίας, και τα δύο από την κόρη της, Άννα Σημανδηράκη-Grimshaw.
• Στο δεύτερο μέρος περιλαμβάνονται επιλεγμένα, ποικίλα κείμενα της Ζ.Σ. (άρθρα, διηγήματα, ποιήματα).
• Το τρίτο μέρος απαρτίζεται από σύντομα κείμενα συνεργατών, φίλων και συγγενών της Ζ.Σ., οι μνήμες των οποίων ανασυνθέτουν το πλούσιο μωσαϊκό της ζωής της, με περισσότερο ή λιγότερο γνωστές πλευρές της, δημόσιες και ιδιωτικές.

Ο τόμος διανθίζεται με προσωπικές και καλλιτεχνικές φωτογραφίες από το αρχείο της Ζ.Σ., το αρχείο της κόρης της Α.Σ.G., και ένα έργο της Ε. Χαραλαμπάκη. Η φωτογραφία του εξωφύλλου (εμπροσθόφυλλο και οπισθόφυλλο) είναι της Ζ.Σ.

• Παναγιώτης Σημανδηράκης, Δήμαρχος Χανίων
• Γιάννης Γιαννακάκης, μουσικός – υπεύθυνος ομάδας “Καθ’Ωδών”, Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Χανίων
• Δρ. Άννα Σημανδηράκη-Grimshaw, Αρχαιολόγος, Ιστορικός Τέχνης, Εκπαιδευτικός, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης, Ηνωμένο Βασίλειο
• Σέβη Βολουδάκη, Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Βουλευτής Χανίων
• Αμαλία Παππά, Γενική Διευθύντρια, Γενικά Αρχεία του Κράτους
• Δρ. Κωνσταντίνος Π. Φουρναράκης, Προϊστάμενος Ιστορικού Αρχείου Κρήτης
• Κυριάκος Ροδουσάκης, Πρέσβης επί τιμή
• Δρ. Κωνσταντίνος Β. Ζορμπάς, Γενικός Διεθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης
• Δρ. Μελπομένη Σκουλά, βιολόγος-βοτανικός, Ταμίας Δ.Σ. Λυκείου των Ελληνίδων Χανίων, Έφορος Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Πρόεδρος Δ.Σ. του Συλλόγου “Φίλοι του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης”
• Δημήτρης Νικολακάκης, Επίτιμος Πρόεδρος της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Νομού Χανίων
• Ρόζα Μοτάκη-Κονταδάκη, δικηγόρος
• Ιωάννης Καστρινάκης, Μουσικοδιδάσκαλος, Καλλιτεχνικός Διευθυντής των Ωδείων “Ιωάννης Μανιουδάκης” και Ι.Μ. Κισάμου και Σελίνου
• Δρ. Μιχαήλ Πλουμής, Αντριστράτηγος εν αποστρατεία
• Μαρία Γαβριλάκη, Πρώην Γραμματέας του Συλλόγου Κρητών Ηνωμένου Βασιλείου 1987-1991
• Δρ. Δρ. Ηλίας Μαζοκοπάκης, Πλοίαρχος (ΥΙ) Πολεμικού Ναυτικού, Υποδιευθυντής Ναυτικού Νοσοκομείου Κρήτης, Στρατ. Ιατρός – Ειδικός Παθολόγος, Διεθυντής Παθολογικής Κλινικής Ναυτικού Νοσοκομείου Χανίων, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης, Πτυχιούχος και Διδάκτωρ Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

• Σπύρος Δαράκης, Πρώην Πρόεδρος μαρτυρικής Μαλαθύρου, Πρώην Δήμαρχος Μηθύμνης και μέλος του Δ.Σ. του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών της Ελλάδος Περιόδου 1940-1945 (Ελληνικά Ολοκαυτώματα)
• Κική Αρβανίτη-Χομπιτάκη, Μέλος του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’
• Ελένη Ζαχαριουδάκη, Μέλος του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’
• Ελευθερία Κατσιφαράκη, Συνταξιούχος Δημοσιογράφος, Ποιήτρια, Λογοτέχνις, Αντιπρόεδρος Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Νομού Χανίων
• Εννιαχωριανός (Γιάννης Μαλαξιανάκης), Ριμαδόρος
• Μιχάλης Σχοινάς, Δημοτικός Σύμβουλος
• Λεωνίδας Μανωλικάκης, Ηθοποιός, Σκηνοθέτης
• Ιωάννης Ε. Μυλωνάκης, Δάσκαλος
• Βασίλης Σταθάκης, Οικοδεσπότης του Ιστορικού Καφέ “Κήπος”, Ιδρυτής και Πρόεδρος του Διεθνούς Πολιτιστικού Οργανισμού “Δρόμος Ιστορικών Καφέ”
• Εύα Χατζηδάκη, Μέλος του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’
• Αθανασία Παπουτσή, Μέλος του Δ.Σ., του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’
• Αντωνία Πολυχρονάκη, Ζωγράφος, Αγιογράφος, Μέλος του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’
• Γιάννης Μ. Γαβριλάκης, Μέλος της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Νομού Χανίων, Μέλος της Λογοτεχνικής Παρέας Χανίων
• Μαρία Βογιατζάκη-Ντούζα, Φιλόλογος, Μέλος της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Νομού Χανίων, Μέλος της Λογοτεχνικής Παρέας Χανίων
• Εύα Χαραλαμπάκη, Μέλος του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών ‘Ίρις’

Επ’ευκαιρία της εκδήλωσης Ζαχαρένια Σημανδηράκη, Μια Μνήμη Ζωντανή (ΚΑΜ, Ενετικός Λιμένας Χανίων, 20/09/2026), παρουσιάστηκε επίσης για πρώτη φορά ο παρών ιστότοπος. Η παρουσίαση συνοδεύτηκε από ένα σύντομο βίντεο (βλ. εδώ και στην Αρχική Σελίδα), ένα ενημερωτικό φυλλάδιο και δημοσιότητα στα Χανιώτικα Νέα (αναφορά σε άρθρο) και τη Νέα Τηλεόραση (αναφορά σε συνέντευξη, βλ. παρακάτω).

Την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση για τη Ζαχαρένια Σημανδηράκη στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου (ΚΑΜ) στον Ενετικό Λιμένα Χανίων. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από το Ιστορικό Αρχείο Κρήτης, το Δήμο Χανίων, το Σύλλογο Φίλων του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης και το Λύκειο Ελληνίδων Χανίων.

Την εκδήλωση συνδιοργάνωσε, συντόνισε, προλόγισε και σε αυτήν επίσης συμμετείχε ο Προϊστάμενος του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, Κωνσταντίνος Π. Φουρναράκης. Η εκδήλωση άρχισε με εκείνον, και ακολούθησαν σύντομοι χαιρετισμοί από το Δήμαρχο Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη, εκ μέρους της Δημοτικής Αρχής, την Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου και Βουλευτή Χανίων, Σέβη Βολουδάκη, εκ μέρους της Κυβέρνησης, την Πρόεδρο του Περιφερειακού Συμβουλίου, Σοφία Μαλανδράκη- Κρασουδάκη, εκ μέρους του Περιφερειάρχη Κρήτης Σ. Αρναουτάκη, την Περιφερειακή Σύμβουλο Κρήτης, Χρύσα Μακράκη- Χαριτάκη, εκ μέρους του αντιπεριφερειάρχη Ν. Καλογερή. Εισηγήθηκαν επίσης οι κες. Τατιάνα Κουράκη, Πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Χανίων (ΛΕΧ), και Μελπομένη Σκουλά, Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων του Ιστορικού Αρχελιου Κρήτης και Ταμίας του ΛΕΧ, αλλά και συνδιοργανώτριες (εκ μέρους και των δύο συλλόγων) της εκδήλωσης.

Στη συνέχεια, ακολούθησαν ομιλίες για διαφορετικές πτυχές της ζωής και του έργου της Ζ.Σ. από τους:

Την εκδήλωση πλαισιώσαν μουσικά σε διαφορετικά μέρη της τα εξής μουσικά σχήματα, στα οποία συμμετείχε η Ζ.Σ., με τραγούδια σημαντικά για εκείνην:

Χανιώτικα Νέα: Κώνστας Γ., “Μνήμη Ζαχαρένιας Σημανδηράκη στα Χανιά”, 20/09/2026, εδώ

RadioMe: Σημανδηράκη-Grimshaw A., Ραδιοφωνική συνέντευξη στον Γιώργο Βιτώρο για τη Ζ.Σ., στα πλαίσια της εκπομπής Αντάρτες και Σταυραετοί, 21/09/2026 [στη θέση 37:28 έως 45:37], εδώ

Κουμάκης Κ., ΙΑΚ, “Ζαχαρένια Σημανδηράκη – Μια μνήμη ζωντανή”, 21/09/2026, εδώ

Νέα Τηλεόραση: “Βίντεο: Τιμητική εκδήλωση για την Ζαχαρένια Σημανδηράκη ένα χρόνο μετά το θάνατο της”, 21/09/2026, με συνεντεύξεις από τους Άννα Σημανδηράκη-Grimshaw, Ελευθερία Κατσιφαράκη, Κυριάκο Ροδουσάκη, Παναγιώτη Σημανδηράκη, και απόσπασμα της ομιλίας του Κωνσταντίνου Φουρναράκη, εδώ

Σέβη Βολουδάκη:

Την Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026 πραγματοποιήθηκε τιμητική εκδήλωση στο Ιστορικό Καφέ Κήπος (Χανιά Κρήτης) για την ανάδειξη και συλλογική ενθύμηση πτυχών του έργου και της προσωπικότητας της Ζαχαρένιας Σημανδηράκη. Η εκδήλωση οργανώθηκε από τον ιδιοκτήτη του Καφέ Κήπος και συνεργάτη της Ζ.Σ., Βασίλη Σταθάκη, την αρχιτέκτονα και φίλη Μαριάννα Αγγελάκη, και την κόρη της Ζ.Σ., αρχαιολόγο Άννα Σημανδηράκη-Grimshaw.

Την εκδήλωση προλόγισε ο Βασίλης Σταθάκης, ο οποίος εν συντομία εξήγησε τη σημασία του τόπου της εκδήλωσης, τη συνεργασία του με τη Ζ.Σ. και την κατοπινή προσπάθεια έκδοσης ενός λευκώματος για τον Κήπο (που είχαν αρχίσει μαζί), τώρα με τη συνδρομή της κόρης της. Ο Β.Σ. παρέθεσε επίσης κέρασμα στους παρευρισκόμενους με αγαπημένο γλυκό της Ζ.Σ. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Δήμαρχος Παναγιώτης Σημανδηράκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης – Περιφερειακής Ενότητας Χανίων, Νίκος Καλογερής, και η Αθανασία Παπουτσή εκ μέρους του Συλλόγου Γυναικών Καλλιτεχνών “Ίρις” (του οποίου η Ζ.Σ. ήταν πρόεδρος). Σύντομες κεντρικές ομιλίες, τις οποίες (όπως και όλη την εκδήλωση) συντόνισε η βιολόγος-βοτανικός και συνεργάτις Μέλπω Σκουλά (Πρόεδρος Συλλόγου Φίλων Ιστορικού Αρχείου Κρήτης), έγιναν από την ίδια και από περαιτέρω φίλους και συνεργάτες της Ζ.Σ.: τη Ρόζα Κονταδάκη (δικηγόρο και πολιτιστικό παράγοντα), το Δημήτρη Νικολακάκη (τότε επίτιμο πρόεδρο και τώρα Γ.Γ. της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Χανίων, του οποίου η Ζ.Σ. ήταν πρόεδρος) και την Ελευθερία Κατσιφαράκη (δημοσιογράφο, τότε Αντιπρόεδρο της ΕΠΔΧ). Τις ομιλίες πλαισίωσε μουσικά (κιθάρα – τραγούδι) η Ελένη Βαβουδάκη, η οποία είχε συνεργαστεί μουσικά με τη Ζ.Σ. – το ακροατήριο συμμετείχε ενεργά στα μουσικά κομμάτια. Μετά από δικό της σύντομο τελικό χαιρετισμό, η Α.Σ.G. προέβαλε ένα βίντεο (22′). Με στόχο να δώσει μία ολοκληρωμένη εικόνα της πολυσχιδούς δράσης της Ζ.Σ., το βίντεο αναδείκνυε τέσσερεις πτυχές της, την κάθε μία με το συμβολισμό ένος φυτού στα πλαίσια του Κήπου: ιστορία (δάφνη), πολιτισμό (ελιά), τέχνη (ίρις), ζωή (ρόδο). Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την απονομή από τον Β.Σ. στην Α.Σ.G. ενός τιμητικού τρισδιάστατου λογότυπου του Συλλόγου Ιστορικών Καφέ Ευρώπης, καθώς και υπογεγραμμένου συλλεκτικού λευκώματος για το Νίκο Ξυλούρη.

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, ο πρώην Δήμαρχος Χανίων Κυριάκος Βιρβιδάκης, ο Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Χανίων Γιάννης Γιαννακάκης, ο Προϊστάμενος του Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, Κώστας Φουρναράκης, η Επίτιμη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Μαρία Βλαζάκη, η βετεράνος δημοσιογράφος Καίτη Αλέξη, ο δημοσιογράφος Σταύρος Ζουλάκης, εκπρόσωποι από το γραφείο της βουλευτού Ντόρας Μπακογιάννη, το Σύλλογο Γυναικών Καλλιτεχνών “Ίρις”, το Λύκειο Ελληνίδων Χανίων, το μουσικό σχήμα “Καθ’Ωδών”, την Ένωση Παλαιών Προσκόπων Χανίων, την Ένωση Απόστρατων Αξιωματικών Στρατού Νομού Χανίων, τη Λογοτεχνική Παρέα Χανίων, καθώς και συγγενείς, φίλοι και συνάδελφοι.

Την εκδήλωση ευγενώς υποστήριξαν με δημοσιότητα το Καφέ Κήπος, ο Δήμος Χανίων, η Περιφέρεια Κρήτης, το Πνευματικό Κέντρο Χανίων, και τα ΜΜΕ Ζarpa News, Νέα Τηλεόραση, Χανιώτικα Νέα, Αγώνας της Κρήτης, Creta Live, Flash News, Hania News, bestmagazine.gr. Η βιντεοσκόπηση και φωτογράφηση της εκδήλωσης έγιναν από τον Αντώνη Παπαδεράκη, Ειδικό Σύμβουλο Καινοτομίας στην Περιφέρεια Κρήτης. Και από αυτήν την πλατφόρμα, θερμές ευχαριστίες από την Α.Σ.G. σε όλους τους προαναφερθέντες.

Zarpa News: ” «Η Ζαχαρένια Σημανδηράκη αγαπούσε τον τόπο της» – Τίμησαν τη μνήμη και την προσφορά της στην κοινωνία των Χανίων”, 18/03/2026, εδώ

Χανιώτικα Νέα: Μαριδάκης Δ., Κάκανος Η., “Βαθύ το αποτύπωμα προσφοράς της Ζαχαρένιας Σημανδηράκη”, 20/03/2026, εδώ

Νέα Τηλεόραση: “Τιμητική εκδήλωση στα Χανιά στη μνήμη της Ζαχαρένιας Σημανδηράκη”, 19/03/2026, εδώ

Flash News: “Χανιά: «Η Ζαχαρένια Σημανδηράκη αγαπούσε τον τόπο της και το έδειχνε σε όλες τις πτυχές της ζωής της»”, 18/03/2026, εδώ

Κήπος Καφέ: ευχαριστήριο, 20/03/2026, εδώ

Σημανδηράκη-Grimshaw, A., 2026 [απόσπασμα από το ρεπορτάζ στα Χανιώτικα Νέα, 20/03/2026, σελ. 30]: Η κόρη της εκλιπούσας, Άννα Σημανδηράκη – Grimshaw, είχε ετοιμάσει και προέβαλε ένα βίντεο για την προσωπικότητα της μητέρας της και ιδίως στους τέσσερις τομείς στους οποίους εκείνη αφιέρωσε τη ζωή της: «Τον πολιτισμό, την ιστορία, την τέχνη και τη ζωή. Όλα αυτά στην περίπτωσή της αλληλοσυμπληρώνονταν», εξήγησε, μιλώντας στα «Χ.ν.», ενώ υπογράμμισε ότι το κοινό χαρακτηριστικό που διέτρεχε όλες τις ασχολίες της ήταν η επιμονή της και η προσπάθειά της για το καλύτερο αποτέλεσμα. «Το κυριότερο ήταν ότι αγαπούσε τον τόπο της. Αυτή η αγάπη επηρέασε όλους τους τομείς με τους οποίους καταπιάστηκε. Για παράδειγμα υπήρξε η “φωνή” της παρέλασης, ενώ στο πεδίο της ιστορίας δεν έκανε μόνο επιστημονικές δημοσιεύσεις αλλά και ξεναγήσεις. Ακόμα και οι ερωτήσεις που έβαζε για το κυνήγι του θησαυρού τις Απόκριες είχαν πάντα έναν ιστορικό χαρακτήρα και βάθος γιατί ήθελε να γίνει το ευρύ κοινό κοινωνός της ιστορίας του τόπου. Επίσης, ό,τι έκανε ήταν συνυφασμένο με την προσωπική της ζωή. Για παράδειγμα όταν πηγαίναμε στη Μαλάθυρο, το χωριό του πατέρα μου, συνδύαζε το κομμάτι της ιστορικής έρευνας που είχε κάνει για το μαρτυρικό χωριό, με το πολιτιστικό κομμάτι ως παρουσιάστρια των επετειακών εκδηλώσεων για τα θύματα, αλλά και με το κομμάτι της ζωής καθώς φρόντιζε για τα κεράσματα μετά τις εκδηλώσεις μνήμης», υπογράμμισε η κα Σημανδηράκη – Grimshaw, ενώ επεσήμανε πως με ό,τι καταπιάνονταν η μητέρα της συνδύαζε το μεράκι με τον επαγγελματισμό.